Styropian a wełna mineralna – porównaj i wybierz izolację

Styropian i wełna mineralna to dwa popularne materiały izolacyjne, lecz różnią się właściwościami: styropian jest lżejszy, tańszy i łatwiejszy w montażu, oferując dobrą izolację termiczną, natomiast wełna mineralna zapewnia lepszą izolację akustyczną, jest bardziej paroprzepuszczalna i niepalna. Styropian ma współczynnik lambda 0,030-0,045 W/(m·K), a wełna mineralna 0,032-0,045 W/(m·K), co oznacza, że styropian bywa nieco efektywniejszy termicznie. Wybór zależy od priorytetów projektu, takich jak budżet, odporność ogniowa czy akustyka.

Styropian czy wełna mineralna – kluczowe różnice

Styropian jest lżejszy i łatwiejszy w montażu, jednak ma gorsze właściwości paroprzepuszczalne, akustyczne oraz ognioodporne w porównaniu do wełny mineralnej.

Wełna mineralna jest cięższa i droższa, ale oferuje lepszą paroprzepuszczalność, izolację akustyczną i odporność ogniową.

Parametry izolacyjne – styropian kontra wełna mineralna

Zarówno styropian, jak i wełna mineralna mają podobne parametry izolacyjne, ich współczynnik przewodzenia ciepła wynosi odpowiednio 0,032-0,042 W/(mK) oraz 0,032-0,045 W/(mK).

Dla ściany jednowarstwowej z betonu komórkowego (24 cm) do osiągnięcia współczynnika przenikania ciepła U na poziomie 0,2 W/(m²K) potrzeba:

• 15 cm styropianu,
• 19 cm wełny mineralnej.

Powyższe wartości są uśrednione i mogą się różnić w zależności od producenta oraz rodzaju materiału, jednocześnie wełna mineralna wymaga nieco większej grubości do osiągnięcia porównywalnego efektu izolacyjnego.

Współczynnik Lambda – efektywność cieplna

Współczynnik lambda najlepiej oddaje efektywność cieplną materiału – im jest on niższy, tym lepsze właściwości izolacyjne i tym cieńszą warstwę izolacji można zastosować.

Styropian zwykle izoluje nieco lepiej niż wełna mineralna. Jego współczynnik lambda waha się w przedziale 0,030-0,045 W/(m·K), a styropian grafitowy może osiągać około 0,031 W/(m·K).

Dla wełny mineralnej zakres ten wynosi 0,032-0,045 W/(m·K), przy czym często spotykanym przedziałem jest 0,035-0,045 W/(m·K). Należy pamiętać, że niektóre źródła podają wartości od 0,032 do 0,038 W/(m·K).

Ochrona przed hałasem – izolacyjność akustyczna

Wełna mineralna i styropian różnią się zdolnością do pochłaniania fal dźwiękowych, co wynika z ich budowy. Wełna mineralna dzięki swojej ciężkiej i włóknistej strukturze efektywnie tłumi hałas powietrzny i uderzeniowy.

Z tego powodu wełna mineralna lepiej sprawdza się w miejscach wymagających wysokiej izolacji akustycznej, takich jak ściany między mieszkaniami czy studia nagrań. Z kolei styropian, nawet w specjalnych odmianach, słabiej tłumi dźwięki ze względu na zamkniętą strukturę komórkową, która sprzyja odbijaniu fal dźwiękowych.

Skuteczność akustyczna styropianu jest umiarkowana i zależy od grubości oraz od prawidłowego montażu.

Oddychanie ścian – paroprzepuszczalność

Wybór materiału izolacyjnego, styropianu lub wełny mineralnej, wpływa na przepuszczalność pary wodnej przez ściany.

Styropian ma niską paroprzepuszczalność, co może ograniczać wymianę pary wodnej, prowadząc do kondensacji wilgoci i rozwoju pleśni. Wełna mineralna jest materiałem paroprzepuszczalnym, co pozwala ścianom swobodnie oddychać i skutecznie odprowadza wilgoć, zapobiegając zawilgoceniu i pleśni.

Dla wełny mineralnej ważny jest dobór odpowiednich tynków:

• należy stosować tynki paroprzepuszczalne,
• unikać tynków akrylowych, które blokują przepływ pary wodnej i mogą spowodować kondensację.

Bezpieczeństwo pożarowe – odporność na ogień

Wełna mineralna to materiał niepalny, sklasyfikowany jako A1 według normy PN-EN 13501-1, przy czym stanowi ona naturalną barierę przeciwpożarową.

Nawet w temperaturze około 800°C wełna mineralna nie przyczynia się do rozprzestrzeniania ognia, nie topi się ani nie wydziela toksycznych dymów. Styropian z kolei jest materiałem palnym: topi się on i zwęgla pod wpływem ognia, jednak nie zapala się ponownie. Topi się powyżej około 80°C oraz może wydzielać toksyczne dymy podczas spalania, co sprawia, że jego odporność na ogień jest znacznie niższa niż wełny mineralnej.

Wytrzymałość na wodę – nasiąkliwość i wilgoć

Styropian, dzięki zamkniętokomórkowej strukturze, ma minimalną nasiąkliwość, która zazwyczaj wynosi od 0,2 do 0,5%. Chociaż jest hydrofobowy, długotrwały kontakt z wodą może spowodować jej wchłonięcie.

W miejscach o podwyższonej wilgotności, na przykład w fundamentach czy zielonych dachach, używa się specjalnych odmian styropianu, które cechują się nasiąkliwością w przedziale 1-3%. Natomiast wełna mineralna jest higroskopijna i łatwiej chłonie wodę niż styropian; jej zawilgocenie może obniżyć właściwości izolacyjne, dlatego wymaga dodatkowej ochrony przed wilgocią.

Koszty i montaż – co jest łatwiejsze i tańsze

Styropian jest ekonomiczniejszym i łatwiejszym w montażu materiałem, a także lżejszym niż wełna mineralna. Jego instalacja przebiega szybciej, wymaga mniej specjalistycznych narzędzi i jest mniej pracochłonna.

Z kolei wełna mineralna jest droższa i cięższa. Jej docinanie oraz montaż są trudniejsze i bardziej czasochłonne, a podczas obróbki pyli się i może drażnić, co wymusza stosowanie środków ochrony osobistej.

Gdzie stosować styropian, a gdzie wełnę mineralną – optymalne zastosowania

Wybór między styropianem a wełną mineralną zależy od konkretnego zastosowania i wymagań, ponieważ oba materiały mają odmienne właściwości.

Styropian jest idealny do następujących zastosowań:

• ocieplania elewacji,
• fundamentów,
• piwnic,
• podłóg na gruncie,
• dachów płaskich.

Jego zalety to niska cena, lekkość, łatwy montaż oraz odporność na wilgoć i szybkie schnięcie, co przekłada się na niską nasiąkliwość i dobrą izolację termiczną.

Z kolei wełna mineralna, dzięki swojej wysokiej paroprzepuszczalności, odporności na ogień i dobrym właściwościom akustycznym, lepiej sprawdza się w innych obszarach:

• elewacje pod tynk cienkowarstwowy,
• ocieplanie ścian zewnętrznych,
• poddasza,
• stropy,
• sufity podwieszane,
• konstrukcje drewniane i szkieletowe.

Jest ona szczególnie polecana, gdy istotna jest ochrona przeciwpożarowa, izolacja akustyczna i regulacja wilgotności.

Specjalistyczne odmiany – styropian grafitowy, XPS i rodzaje wełny

Wybór materiału izolacyjnego zależy od specyfiki zastosowania i oczekiwanych właściwości:

• styropian EPS biały to podstawowy materiał,
• styropian grafitowy izoluje o 25-30% lepiej dzięki domieszce grafitu, co umożliwia cieńszą warstwę izolacji,
• styropian XPS (polistyren ekstrudowany) charakteryzuje się zamkniętą strukturą, niską nasiąkliwością, większą wytrzymałością mechaniczną i gładką powierzchnią.

XPS jest dostępny w różnych klasach wytrzymałości – na przykład XPS 300, 500, 700 kPa – i stosuje się go do izolacji fundamentów, podłóg oraz dachów płaskich. Producenci oferują także specjalne odmiany XPS i EPS, przeznaczone na dachy zielone czy do budownictwa pasywnego.

Alternatywnie, można zastosować wełnę mineralną: skalna (bazaltowa) ma współczynnik przewodzenia ciepła około 0,030-0,035 W/(m·K), a szklana około 0,036 W/(m·K). Wełna mineralna jest dostępna w płytach, matach i rolach, często hydrofobizowana, a także w wariantach z dodatkami wypełniaczy mineralnych lub substancji wiążących, by poprawić jej właściwości i zmniejszyć zużycie energii podczas produkcji.

Zalety i wady – podsumowanie wyboru izolacji

Poniżej przedstawiono porównanie styropianu i wełny mineralnej, dwóch popularnych materiałów izolacyjnych.

Styropian jest tańszy i lżejszy od wełny mineralnej, a także łatwiejszy w obróbce i montażu. Zapewnia dobrą izolację termiczną oraz jest odporny na wilgoć, jednak charakteryzuje się gorszą paroprzepuszczalnością, izolacją akustyczną i niższą odpornością ogniową.

Wełna mineralna oferuje lepszą izolację akustyczną, paroprzepuszczalność oraz wyższą odporność ogniową. Jest to materiał wszechstronny, trwały, niepalny oraz odporny na pleśń, owady i chemikalia, jednak jest droższa, cięższa i trudniejsza w montażu, a podczas pracy może działać drażniąco.

Wybór materiału zależy od priorytetów:

• wełna mineralna jest polecana tam, gdzie ważna jest regulacja wilgotności oraz bezpieczeństwo pożarowe,
• styropian to rozwiązanie ekonomiczne i proste w montażu.