Szpachlowanie parkietu to proces, który przywraca drewnianej podłodze dawny blask i chroni ją przed dalszymi uszkodzeniami. Drewno, jako materiał higroskopijny, reaguje na zmiany wilgotności powietrza, kurcząc się i pęczniejąc, co prowadzi do powstawania nieestetycznych szczelin. Wypełnianie ich masą szpachlową nie tylko poprawia wygląd, ale również zapobiega gromadzeniu się brudu i wilgoci w ubytkach. Dowiedz się, jak krok po kroku skutecznie szpachlować parkiet, aby cieszyć się jego doskonałą kondycją przez lata.
- Dlaczego i kiedy szpachlować parkiet – najważniejsze przyczyny
- Przygotowanie podłoża do szpachlowania – czyszczenie, odtłuszczanie i szlifowanie
- Wybór i przygotowanie masy szpachlowej – rodzaje, mieszanie i konsystencja
- Jak aplikować szpachlę na parkiet – technika, suszenie i pierwsze szlifowanie
- Wykończenie po szpachlowaniu – szlifowanie, wybór lakieru lub oleju oraz przygotowanie do olejowania
- Koszt szpachlowania parkietu i kiedy warto skorzystać z usług profesjonalnych
Dlaczego i kiedy szpachlować parkiet – najważniejsze przyczyny
Szpachlowanie parkietu to zabieg, który ma na celu wypełnienie szczelin i ubytków, przywracając podłodze estetyczny wygląd i funkcjonalność. Parkiet wymaga tego rodzaju interwencji z kilku istotnych powodów, które wynikają z natury drewna i sposobu jego użytkowania.
Drewno, jako materiał higroskopijny, czyli taki, który wchłania i oddaje wilgoć z otoczenia, kurczy się i pęcznieje pod wpływem zmian wilgotności powietrza. Na przykład w sezonie grzewczym, gdy wilgotność jest niska, drewno może się kurczyć, co prowadzi do powstawania szczelin w parkiecie.
Ubytki w parkiecie mogą powstawać na skutek oddziaływania różnych czynników, takich jak:
- czynniki mechaniczne,
- zmiany temperatury,
- wahania wilgotności.
Naprawa jest też konieczna, gdy na powierzchni pojawiają się zarysowania, wyżłobienia czy bruzdy. Ponadto, przyczyniają się do tego również nieprawidłowa aklimatyzacja drewna przed montażem, użycie niedostatecznie wysuszonego podłoża czy słabej jakości parkiet. Warto zaznaczyć, że dylatacje w parkiecie są projektowane, aby umożliwić swobodne kurczenie się i pęcznienie drewna, zapobiegając w ten sposób powstawaniu nadmiernych szczelin.
Przygotowanie podłoża do szpachlowania – czyszczenie, odtłuszczanie i szlifowanie
Pierwszym krokiem, który musisz wykonać, jest odpowiednie przygotowanie powierzchni parkietu. Obejmuje ono dokładne czyszczenie, odtłuszczanie i szlifowanie. Dzięki temu masa szpachlowa będzie miała właściwą przyczepność.
Czyszczenie parkietu to usunięcie wszelkich zanieczyszczeń z jego powierzchni. Musisz pozbyć się kurzu, pyłu, brudu, tłuszczu oraz pozostałości po starych powłokach, które mogłyby utrudnić przyleganie szpachli. Odtłuszczenie parkietu to osobny krok, w którym eliminujesz tłuste plamy i resztki środków konserwujących. Do tego często używa się specjalistycznych preparatów lub nawet acetonu.
Szlifowanie parkietu ma na celu wyrównanie jego powierzchni. W tym celu używa się papieru ściernego lub maszyn cyklinujących. Proces dzieli się na kilka etapów:
- szlif zgrubny – usuwa nierówności oraz stare warstwy lakieru lub wosku,
- szlif wyrównawczy – usuwa ślady pozostawione przez szlif zgrubny,
- szlif wykończeniowy – przygotowuje powierzchnię bezpośrednio pod szpachlowanie.
Pył drzewny, który powstaje podczas szlifu wykończeniowego, nie jest bezwartościowy. Wręcz przeciwnie! Pamiętaj, żeby go nie wyrzucać, ponieważ wykorzystasz go do sporządzenia masy szpachlowej. Po zakończeniu szlifowania dokładnie odkurz całą powierzchnię. Najlepiej użyj do tego odkurzacza przemysłowego, aby usunąć wszelkie pozostałości pyłu.
Wybór i przygotowanie masy szpachlowej – rodzaje, mieszanie i konsystencja
Masa szpachlowa do parkietu to produkt, który służy do wypełniania szczelin i ubytków w drewnianej powierzchni. Na rynku dostępne są różne jej typy, które dobiera się w zależności od potrzeb i rodzaju parkietu.
Do wyboru mamy:
- gotowe masy szpachlowe – dostępne w postaci pasty, nadającej się do natychmiastowego użycia,
- masy dwuskładnikowe – często bazujące na żywicach poliestrowych lub epoksydowych, wymagające wymieszania bazy z utwardzaczem,
- masy z pyłu drzewnego – tworzone przez połączenie pyłu z płynną bazą.
W przypadku tych ostatnich ważne jest, by pył pochodził z tego samego gatunku drewna co parkiet (np. dębowego czy jesionowego). Jako płynnej bazy używa się wypełniacza polimerowego (nadaje masie elastyczność, co jest istotne ze względu na naturalne ruchy drewna) lub dyspersji akrylowej (zapewnia dobrą przyczepność masy do drewna). Niektóre szpachlówki stolarskie wzbogacane są też terpentyną, która zwiększa przyczepność.
Niezależnie od rodzaju, masa szpachlowa do parkietu powinna mieć plastyczną konsystencję, dzięki czemu łatwo rozprowadza się ją i precyzyjnie wypełnia wszelkie ubytki.
Jak aplikować szpachlę na parkiet – technika, suszenie i pierwsze szlifowanie
Aplikacja masy szpachlowej na parkiet wymaga precyzji i użycia odpowiednich narzędzi, aby zapewnić trwałe i estetyczne wypełnienie ubytków. Do tego celu zazwyczaj stosuje się kilka rodzajów szpachelek, w zależności od potrzeb:
- szpachelka metalowa,
- szpachelka elastyczna,
- szpachelka parkieciarska.
Ta ostatnia jest szczególnie przydatna w trudno dostępnych miejscach. Niezależnie od wybranego narzędzia, masę szpachlową należy zawsze nakładać zgodnie z kierunkiem słojów drewna. Jeśli parkiet posiada głębokie uszkodzenia, ważne jest, aby nie nakładać całej ilości szpachli na raz, lecz pracować w cienkich warstwach. Dzięki temu unikniemy powstawania pęcherzyków powietrza i każda warstwa będzie prawidłowo schnąć.
Po zakończeniu aplikacji masy szpachlowej pozostaje jedynie odczekać, aż całkowicie wyschnie. Czas schnięcia zwykle jest podany w zaleceniach producenta danego produktu. Następnie przystępujemy do szlifowania parkietu – w tym celu używamy papieru ściernego. Ostatnim krokiem jest dokładne odkurzenie podłogi, aby pozbyć się wszelkich pozostałości pyłu po szlifowaniu.
Wykończenie po szpachlowaniu – szlifowanie, wybór lakieru lub oleju oraz przygotowanie do olejowania
Po szpachlowaniu parkietu czas na jego dalszą obróbkę, czyli szlifowanie i wybór odpowiedniego wykończenia. Szlifowanie jest niezbędne, aby uzyskać gładką powierzchnię przed nałożeniem ochronnej warstwy.
Szlifowanie rozpoczyna się od etapu wyrównawczego, który wykonuje się papierem ściernym o gradacji 60-80. Następnie przechodzi się do szlifowania wykończeniowego, stosując papier ścierny o gradacji 80-120. Do wykańczania krawędzi i narożników parkietu używa się szlifierki kątowej. Po zakończeniu szlifowania należy bardzo dokładnie odpylić powierzchnię.
Kolejnym krokiem jest wybór metody wykończenia, który zależy od tego, jaki efekt chcesz osiągnąć i jak intensywnie będzie użytkowany parkiet:
- Lakierowanie – tworzy twardą powłokę ochronną i jest polecane do pomieszczeń o dużym natężeniu ruchu ze względu na swoją trwałość. Lakier nakłada się wałkiem lub pędzlem, pamiętając o nałożeniu podkładu uszczelniającego pacą nierdzewną – to poprawia przyczepność i zapobiega przebarwieniom. Po lakierowaniu parkiet można szlifować papierem o gradacji 220-320, aby uzyskać matowe wykończenie. Jeśli wolisz, aby parkiet pięknie się błyszczał, użyj papieru o gradacji 320-400.
- Olejowanie – alternatywna metoda, która wnika w drewno, podkreślając jego słoje i naturalny wygląd. Olejowanie pozwala też na miejscową regenerację ewentualnych uszkodzeń.
Niezależnie od tego, którą metodę wybierzesz, parkiet możesz dodatkowo polerować przy użyciu siatki ściernej i polerki tarczowej, dzięki czemu uzyskasz pożądany efekt estetyczny.
Koszt szpachlowania parkietu i kiedy warto skorzystać z usług profesjonalnych
Koszt szpachlowania parkietu to zarówno robocizna, jak i materiały. Sama robocizna związana ze szpachlowaniem to wydatek rzędu 45 zł/m². Jeśli uwzględnimy pełną usługę, w której uwzględnione są także materiały, cena wzrośnie do około 75 zł/m².
Oprócz szpachlowania, w procesie renowacji parkietu często wykonuje się również szlifowanie (średni koszt: 26 zł/m²). Do zabezpieczenia podłogi stosuje się lakiery lub oleje (lakiery do parkietu kosztują od 30 do 80 zł za litr, natomiast olej to wydatek rzędu 70 zł za litr). Robocizna związana z aplikacją lakieru lub oleju to dodatkowe 7-10 zł/m².
Samodzielne wykonywanie renowacji to oczywiście tańsza opcja, ale wymaga odpowiedniej wiedzy oraz dostępu do specjalistycznego sprzętu (np. narzędzia do cyklinowania). W niektórych sytuacjach korzystniejsze jest jednak zatrudnienie profesjonalnej firmy. Taka decyzja jest szczególnie uzasadniona, gdy:
- parkiet posiada głębokie rysy,
- podłoga znajduje się w bardzo złym stanie,
- powierzchnia parkietu jest duża (powyżej 20 m²),
- pomieszczenie ma wysoką wartość i ewentualne błędy byłyby kosztowne.
Profesjonalni wykonawcy zapewniają wysoką jakość wykończenia oraz często dysponują technologią cyklinowania bezpyłowego, co znacząco ogranicza ilość kurzu powstającego podczas prac.
